Search results
- Ут эчтем гыйбарәсе дару эчүне аңлаткан. Г. Г. Саберова . ҮСЕМЛЕК АТАМАЛАРЫ ЛЕКСИКАСЫННАН: УТ АТАМАСЫ
- ә табиб «утачы» ягъни, «үләнче» ‘ лекарь’ дип йөртелгән. Г. Г. Саберова . ҮСЕМЛЕК АТАМАЛАРЫ ЛЕКСИКАСЫННАН: УТ АТАМАСЫ
- Йосыф баласагунлының уйгур телендә язылган «котадгу белек» («Куанычлы белем») исемле мәшһүр поэмасында Кеше авырса, утачы (табиб) ут ягъни дару моңа бирер кебек охшаш гыйбарәләрне күпләп очратырга мөмкин. Г. Г. Саберова . ҮСЕМЛЕК АТАМАЛАРЫ ЛЕКСИКАСЫННАН: УТ АТАМАСЫ
- Бу алга таба Казан ханлыгында да шул рәвешле йөргән. Г. Г. Саберова . ҮСЕМЛЕК АТАМАЛАРЫ ЛЕКСИКАСЫННАН: УТ АТАМАСЫ
- «Чирен яшергән — үлгән» дигәндәй, котб үзенең «хөсрәү вә ширин» хикәятендә «утачындин яшермә игең, әй җан! Г. Г. Саберова . ҮСЕМЛЕК АТАМАЛАРЫ ЛЕКСИКАСЫННАН: УТ АТАМАСЫ
- мөхәммәдьярның «төхфәи мәрдан» («Егетләр бүләге») поэма-сында «Аның имен һич утачы белмәгәй» дигән гыйбарәне очратырга була (3, 386). Г. Г. Саберова . ҮСЕМЛЕК АТАМАЛАРЫ ЛЕКСИКАСЫННАН: УТ АТАМАСЫ
- Хәзерге татар телендә «ут» атамасы үлән, печән, дару мәгънәләрендә үзе генә кулланылмый, аны үлән сүзе кысрыклап чыгарган. Г. Г. Саберова . ҮСЕМЛЕК АТАМАЛАРЫ ЛЕКСИКАСЫННАН: УТ АТАМАСЫ
- Ул күбрәк җирле сөйләшләрдә чүп үләне ‘ сорняк, сорная трава’ мәгъ-нәсендә йөри. Г. Г. Саберова . ҮСЕМЛЕК АТАМАЛАРЫ ЛЕКСИКАСЫННАН: УТ АТАМАСЫ
- Аны мәсәлән, көнбатыш диалектның сергач сөйләшендә «бакчаны ут баскан» һәм кайбер үлән атамалары составында күпләп очратырга була: сарут (< сары ‘ желтый’ + ут ‘ трава’) ‘ пырей ползучий’, фәрештә уты (< фәрештә, пророк + уты ‘ его трава’), күзлут (күзле ‘ с глазом + ут, трава’), тары уты (< тары ‘ просо’ + уты ‘ его трава’) ‘ ежовник’, кишер уты (< кишер ‘ морковь’ + уты ‘ его трава’) ‘ дымянка’, йөрәк уты ‘ кардамин’, әвернә уты ‘ крестовник’, бизгәк уты ‘ василистник’, чәнчү уты ‘ синеголовник’, күз уты ‘ очанка’, чалгычут ‘ гулявник лекарственный’, баллут ‘ дымянка’, турак уты, ‘ укроп’, теш уты ‘ зубянка, шалфей’, яра уты ‘ алоэ’, угыл уты ‘ мелисса’, тилчә уты ‘ марянник полевой’, бабасыр уты ‘ горечавка’, сүсәнут ‘ костер безостый’, чүл уты ‘ резуха’, агу уты ‘ болиголов’ һ. Г. Г. Саберова . ҮСЕМЛЕК АТАМАЛАРЫ ЛЕКСИКАСЫННАН: УТ АТАМАСЫ
- Чүп үләннәре утау ‘ прополка сорняков’ шул үләннәрне утау белән шөгыльләнүче — утаучы; кырда көтү көтеп, үлән ашап йөрү — утлау ‘ пастись, ест траву’, атка, гомумән, мал-туарга печән сала торган махсус җайланма — утлык ‘ кормушка’ — борынгы ут тамырыннан ясалган терминнар. Г. Г. Саберова . ҮСЕМЛЕК АТАМАЛАРЫ ЛЕКСИКАСЫННАН: УТ АТАМАСЫ